Dyskusje o racjonalizacji zatrudnienia trwały od wielu miesięcy. - Bo w hucie jest zdecydowany przerost zatrudnienia - tłumaczy Jacek Łęski, rzecznik ISD Polska. - Gdy przejmowaliśmy zakład podlegało mu kilkanaście spółek. Po połączeniu huty w jeden organizm prezesi, wiceprezesi i inni funkcyjni zostali na swoich stanowiskach. Sprzedana została koksownia i rurownia, ale do nowych właścicieli przeszli tylko pracownicy związani z produkcją.

Gdy na początku roku zewnętrzna firma badała w hucie strukturę zatrudnienia, okazało się, że 30 proc. załogi to tzw. pracownicy umysłowi. O 250-300 osób za dużo. A wszyscy przejęci przez ukraińskiego inwestora hutnicy, niezależnie czy na stanowisku produkcyjnym, czy administracyjnym mają gwarancje zatrudnienia do 2015 roku. Czyli zwolnić nie można, zmniejszyć pensji także, ani nawet przesunąć na inne stanowisko. To kosztuje, a przedsiębiorstwo ma kłopoty z zamówieniami, są przestoje, nawet pensje były płacone na raty.

- Od roku zabiegaliśmy, by przekwalifikować część pracowników, którzy na swoich stanowiskach nie mają co robić - mówi Łęski. - Związki zawodowe nie zgodziły się, powołując na ustalenia pakietu socjalnego.

Teraz udało się wypracować kompromis. Powstał program dobrowolnych odejść. Pracownik sam może zaproponować swoje zwolnienie, ale musi się na nie zgodzić pracodawca. Odejście może też zasugerować sam pracodawca - osobom, które nie zgodzą się na przekwalifikowanie lub którym takie przekwalifikowanie nie zostanie zaproponowane.

W obu wypadkach odprawa jest taka sama.

- Trudno określić, dla kogo program jest korzystniejszy, dla pracowników, czy pracodawcy - ocenia Jacek Strączyński, wiceprzewodniczący "Solidarności" w hucie. - Zgodnie z pakietem socjalnym bez programu mógłby zwolnić każdego pod warunkiem, że wypłaci odprawę do końca okresu gwarantowanego zatrudnienia. W tej chwili jest to 51 miesięcy i pracodawcy na to nie stać. Spotkaliśmy się więc gdzieś w połowie drogi, uzgadniając warunki do przyjęcia dla obu stron. Nie znam zresztą przypadku, by gdzieś w Polsce odprawy w tego rodzaju programie wyniosły więcej.

Andrzej Gwiazda ze Związku Zawodowego Pracowników z ISD Huty Częstochowa uważa, że to najlogiczniejsze wyjście, bo trzeba się liczyć z nienajlepszą sytuacją zakładu.

- Moim zdaniem programu wcale nie powinno być, bo pracodawca powinien znaleźć pracę dla ludzi - twierdzi za to Włodzimierz Seifryd, szef Związku Zawodowego Pracowników Ruchu Ciągłego. - To byłoby z korzyścią i dla pracowników i dla firmy. Ponieważ jednak odejścia będą się odbywały za zgodą obu stron, nie może być mowy o krzywdzie.