W przekazanym PAP w poniedziałek raporcie Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że niecelowe było zaniechanie przez stronę polską odwołania się od decyzji Komisji Europejskiej, która nie zaakceptowała żadnego z przekazanych jej planów restrukturyzacji i zdecydowała, że udzielona wcześniej stoczniom pomoc publiczna musi zostać zwrócona.

Izba wytknęła ministerstwu skarbu, że projekt ustawy kompensacyjnej (specustawy zawierającej zasady zaspokojenia roszczeń wierzycieli stoczni i ochrony praw ich pracowników) opracowała - na zlecenie resortu - prywatna kancelaria prawna. Zdaniem izby, niecelowe było niepełne wykorzystanie wiedzy i doświadczenia pracowników departamentu nadzorującego stocznie. W rezultacie tego i działania pod presją czasu, niektóre przepisy ustawy nie spełniały wymogów decyzji KE, były nieprecyzyjne lub niespójne z innymi przepisami - stwierdziła NIK.

Izba zauważyła też, że wybrany zgodnie z ustawą zarządca kompensacji nie miał doświadczenia w prowadzeniu likwidacji lub upadłości. Przy tym dla zarządcy ustalono "relatywnie wysokie wynagrodzenie" bez zabezpieczenia ewentualnych roszczeń powstałych z tytułu "niewykonania lub nienależytego wykonania umowy". Były to działania nierzetelne, niecelowe i niegospodarne - uznała Izba. Podkreśliła, że w okresie od stycznia 2009 r. do 31 marca 2011 r. wynagrodzenie zarządcy kompensacji stoczni wyniosło 15 mln zł, a do zakończenia procesu kompensacji może wynieść 17,2 mln zł.

NIK stwierdziła, że zobowiązania finansowe wobec stoczniowców zostały wypełnione, łączne koszty ochrony praw pracowników wyniosły ok. 761 mln zł, z czego wypłacono im ok. 638 mln zł. Jednak - w ocenie Izby - uwzględniając skalę zaangażowanych środków, wsparcie pracowników w poszukiwaniu nowego zatrudnienia nie przyniosło zadowalających rezultatów. Spośród ponad 9 tys. zwolnionych stoczniowców, nową pracę znalazło niespełna 3 tys. osób - zauważyła NIK.

Izba oceniła też, że mienie stoczni wyceniono zgodnie z ustawą kompensacyjną i sprzedawano w rzetelnie przeprowadzanych przetargach, jednak działaniem gospodarnym byłoby podjęcie próby sprzedaży majątku za wyższą cenę. Cenę wywoławczą zarządca kompensacji na ogół określał na podstawie oszacowania jego wartości w tzw. warunkach wymuszonej sprzedaży, przyjmując, że stanowi ona 50 proc. ceny rynkowej - podkreśliła NIK w raporcie.